Bir Yazılım Mühendisi Olarak 72.000 Sterlin Kazandım. En Büyük Hatalarım Kod Yazarken Değil, Sermaye Yönetirken Oldu. (Finansal Savunma Mimarisi Enflasyonist Ulkede Bir Yazilimci Sermayesini Nasil Korumali)

Bir Yazılım Mühendisi Olarak 72.000 Sterlin Kazandım. En Büyük Hatalarım Kod Yazarken Değil, Sermaye Yönetirken Oldu.

2021 yılında banka uygulamasını açıp bakiyeye baktığımda, hayatım boyunca ilk defa bu kadar büyük bir rakam görüyordum. O güne kadar kazandığım en büyük sermayeydi. O an kendimi finansal olarak tamamen özgür hissetmiştim. Bugün dönüp baktığımda ise, o paranın bana özgürlük değil; sadece çok pahalı hatalar yapabilme kapasitesi verdiğini anlıyorum. Asıl kazancım para değil, o parayı kaybederken öğrendiklerim oldu.

O güne kadar karşılaştığım bütün problemleri kod yazarak çözmüştüm. Bir sistemde bug varsa, arkasında mutlaka mantıksal bir açıklama yatardı. Finansı da aynı mantıkla çözeceğimi düşündüm. Girdileri doğru verirsem, çıktıların hep kazanç olacağına inanıyordum.

Meğer piyasalar deterministic değilmiş.

Önceki yazımda, İngiltere merkezli Lindow Labs'te 3 yılda kazandığım 72.000 Sterlinlik serüveni anlatmıştım. Parayı kazanmıştım, sıra onu yönetmeye gelmişti. Robert Kiyosaki’nin "Zengin Baba Yoksul Baba" kitabını okuyup varlık dağılımı yapmam gerektiğini anlamıştım. Ama okuduklarımı uygulamak sandığım kadar kolay olmadı.

İşte analitik zekama fazla güvenip piyasalarda yaptığım o hatalar:

1. Kafedeki Arkadaş Sendromu

1 Bitcoin'in 100.000 TL civarında olduğu günlerdi. Araştırmıştım, mantığıma yatıyordu. Bir akşam kafede bir arkadaşımla konuyu tartışırken, "Bu bir balon, kesin patlayacak" argümanına yenik düştüm. Kendi araştırmama değil, kalabalığın sesine inandım. Pandemiyle birlikte o tren uçup giderken sadece arkasından baktım.

2. Teknolojiye Aşık Olmak (Mühendis Yanılgısı)

Gelen parayı enflasyona ezdirmemek için dolara, ardından kriptoya geçtim. ADA (Cardano) almaya karar verdim. Neden mi? Çünkü o dönemde Cardano'nun akademik yaklaşımı ve proof-of-stake modeli bana teknik olarak Ethereum'dan çok daha "temiz" görünüyordu. Bir yazılımcı olarak bu mimariye aşık olmuştum. Bu yüzden 3 dolardan yüklü alım yaptım. Kısa süre sonra 0.5 dolara çöküşünü izledim. Piyasalar, mimarisi en güzel olanı değil; hikayesi en iyi olanı satın alıyordu. Ben teknolojiye yatırım yaptığımı sanıyordum. Aslında insanların beklentilerine yatırım yapıyormuşum.

3. Piyasayı Değil, Nakit Akışını Yönetememek

Portföyümün büyük kısmıyla 3.000 dolardan Ethereum (ETH) almıştım. Uzun vadeli yatırımcı olduğuma kendimi inandırmıştım. Ta ki düğün hazırlıkları başlayana kadar. Acil nakde sıkıştığım o dönemde, elimdeki tüm ETH'leri ve altınları 1.600 dolardan satmak zorunda kaldım. Satış emrini verirken ekrandaki zararın büyüklüğünü değil, ödenmesi gereken düğün masraflarını düşünüyordum. O gün piyasayı değil, aslında kendi nakit akışımı yönetemediğimi anladım.

4. KKM Gecesi ve Panik

Son darbe 20 Aralık 2021'de geldi. Kur Korumalı Mevduat (KKM) açıklamalarının yapıldığı o gece. Doların sert düşüşünde panikledim ve elimdeki dolarları bozdurdum. Sabah piyasa tekrar dengelendiğinde, o geceki paniğim bana bedelli askerlik parama mâl olmuştu. Gece yarısı çıkan haberlerle, panik halinde production ortamında kod değiştirilmeyeceği gibi yatırım kararı da alınmazdı.

(Tüm bu hataların maliyeti, bana İstanbul'da bir ev peşinatına ve yıllarca oluşturduğum birikimin çok büyük bir kısmına mâl oldu.)

İşin İronik Tarafı

Tüm bu finansal süreç yaşanırken, kariyerimde başka bir hikaye başlıyordu. Düzenli olarak GitHub'da açık kaynak projelere katkı yapıyordum. Bir gece İspanyol bir melek yatırımcıdan mesaj aldım. Yazdığım kodları incelemişti.

Akşamları freelance olarak başlayan bu iletişim, kısa sürede beni Bare Bitcoin projesiyle tamamen Web3 ekosistemine çekti. Lead Developer olmuştum.

İşte en büyük paradoksla orada yüzleştim:

Gündüz yatırımcı olarak para kaybettiğim ekosistemin... Gece geliştiricisi oluyordum.

Aynı blockchain'in akıllı kontratlarını (Solidity) yazıyor, kripto cüzdanlarının altyapısını kuruyor, NFT Marketplace'leri ayağa kaldırıyordum. İşin tam mutfağındaydım. Eskiden altcoin yatırımı yaparken "Whitepaper okumak yeterli" sanırdım. O mutfakta anladım ki; piyasa teknolojiyi değil, likiditeyi ve insan psikolojisini fiyatlıyordu.

Financial Defense Architecture (Finansal Savunma Mimarisi)

Bu 3 yıllık süreç, analitik bir yazılımcı zekasının piyasalarda neden başarısız olduğunu bana çok net gösterdi. Sunucularımı nasıl katmanlı bir yapıyla koruyorsam, paramı da öyle korumalıydım.

Bugün kendi ekonomimi şu mimariyle yönetiyorum:

Financial Defense Architecture

      [ Capital Input ]
              |
              v
      [ Emergency Fund ]       (Availability)
              |
              v
  [ Capital Preservation ]     (Gold / Index Funds)
              |
              v
     [ Growth Portfolio ]      (Stocks / Equities)
              |
              v
    [ Speculative Assets ]     (Web3 / High Risk)

Layer 1 - Availability (Acil Durum Fonu): Düğün gibi beklenmedik durumlarda bana bir daha zararına ETH sattırmayacak nakit kalkanı.

Layer 2 - Capital Preservation (Altın / Endeks Fonları): Sıkıcı, yavaş ama enflasyona karşı erimeyi engelleyen temel veritabanı.

Layer 3 - Growth (Hisse Senetleri): Kontrollü büyüme sağlayan yapılar.

Layer 4 - Speculation (Web3 / Kripto): Teknolojisini anlayabildiğim ama fiyatını tahmin etmeye çalışmadığım, sadece tamamen silinmesini (Delete) göze aldığım yüksek riskli varlıklar.

Neden Bunları Anlatıyorum?

Bu yazıyı bir yatırım tavsiyesi olarak yazmıyorum. Kariyerinin başındaki bir yazılım mühendisinin, kendi analitik zekasına fazla güvenip benim düştüğüm tuzaklara düşmemesi için yazıyorum.

Kod yazarken en büyük korkumuz production ortamında veri kaybetmektir. Finans ise bana, asıl kaybedilmesi en zor şeyin para değil; yanlış kararlar yüzünden kaybolan zaman olduğunu öğretti.

Bugün geriye dönüp baktığımda kaybettiğim o paralara üzülmüyorum. Çünkü o para, bana hiçbir üniversitenin veremeyeceği kadar gerçek bir finans eğitimi satın aldı.

Bugün hâlâ hata yapıyorum. Fark şu ki artık önce riski tasarlıyor, sonra getiriyi düşünüyorum.

Yeni Seri: Architecture Playbook

Kariyer ve Sistem Dersleri serisi burada tamamlandı. Şimdi sıradaki cephe; yazılım mimarisi, teknik hafıza ve karar sistemleri.

Neden Aynı Mimari Tartışmayı Her Sprint Tekrar Yapıyorduk?

Bir sonraki yazıda şuna gireceğim:

"Bir Software Architect'in deneyimlerden çıkardığı mühendislik prensipleri."