Proje Kaosunu Bitiren Karar Sistemi: Architecture Decision Record (ADR)
Unutulan kararlar projeleri kaosa sürükler. ADR (Architecture Decision Record) ile mimari kararları kalıcı hale getirin ve projenizin hafızasını oluşturun.
Architecture Yazilari
Su konuda yazilar architecture
Neden Aynı Mimari Tartışmayı Her Sprint Tekrar Yapıyorduk?
Mimari bilgi buharlaşmasının, kabile bilgisinin ve karar tiyatrosunun yazılım ekiplerini nasıl yavaşlattığını anlatan Architecture Playbook serisinin ilk…
CQRS (Command Query Responsibility Segregation) Pipeline Nasıl Çalışır? Command ve Query Akışının Anatomisi
CQRS request pipeline nedir? Bir HTTP isteği Controller, MediatR, pipeline behavior, handler, Outbox ve read model üzerinden nasıl ilerler?
CRUD (Create, Read, Update, Delete)'dan CQRS (Command Query Responsibility Segregation)'e: Sorun Kod Değil, Modeldir
CQRS nedir, CRUD ile CQRS arasındaki fark nedir ve CQRS ne zaman kullanılmalıdır? Tek modelin büyük sistemlerde neden yetmediğini anlatan rehber.
Dağıtık Sistemlerde CQRS (Command Query Responsibility Segregation): Event, Broker ve Projection
CQRS dağıtık sistemlerde nasıl çalışır? Domain event, message broker, projection, Outbox, idempotency ve eventual consistency kararlarını uçtan uca…
Production'da CQRS (Command Query Responsibility Segregation): Tutarlılık, Hatalar ve Kurtarma Stratejileri
CQRS production ortamında nasıl güvenli çalışır? Consistency lag, duplicate event, sıra bozulması, projection recovery, retry, DLQ ve Saga stratejileri.
DDD- Yazılımı Veritabanına Göre Değil, İşe Göre Tasarlamak
Domain-Driven Design nedir? Veritabanı odaklı tasarımın sınırlarını, ortak dilin gücünü ve DDD'nin ne zaman gerçek bir yatırım olduğunu anlatan rehber.
DDD'nin Kodu: Entity, Value Object ve Aggregate
DDD taktiksel desenleri nasıl çalışır? Value Object, Entity, Aggregate, Domain Service, Application Service ve Repository sınırlarını gerçek sipariş…
DDD Büyük Sistemlerde Nasıl Çalışır?
DDD büyük sistemlerde nasıl ölçeklenir? Bounded Context, Context Mapping, Conway Yasası, modüler monolith, mikroservis sınırları ve Transactional Outbox…
Monolitik Frontend’den Next.js Multi-Zone Mimarisine Geçiş
Büyüyen bir marketplace istemcisinde monolitik frontend sınırları neden gerilir? Next.js Multi-Zone kararını; alternatifleri, trade-off'ları ve production…
Production'da DDD: Dağıtık Sistemler ve Modernizasyon Stratejileri
DDD production ortamında nasıl yaşatılır? Event Storming, Saga, Transactional Outbox, Anti-Corruption Layer ve Strangler Fig ile legacy dönüşüm rehberi.
Katmanlardan Özelliklere: Vertical Slice Neden Doğdu?
Katmanlı mimari neden büyüdükçe değişimi yavaşlatır? Vertical Slice'in klasör düzeni değil; özellik sahipliği, davranış yerelliği ve değişim maliyeti…
Bir Vertical Slice İçeriden Nasıl Çalışır?
Bir Vertical Slice request'ten doğrulamaya, handler'dan aggregate'e, outbox event'inden read model'e ve bulut maliyetine kadar içeriden nasıl akar? CQRS…
Ödeme Sistemleri Neden Dağıtık Sistemlerdir?
Bir ödeme tek bir servisin işi değildir: sepet, stok, provider gateway ve finans aynı gerçek üzerinde anlaşmak zorundadır. Senkron zincir neden kırılır?
Ödeme Durum Makinesi Tasarımı: Checkout ve Payment Neden Aynı Şey Değildir?
Ödeme Succeeded olması, siparişin Completed olduğu anlamına gelmez. Checkout ve payment yaşam döngülerini ayırmazsanız, üretimde iki gerçek çakışır.
SDK (Software Development Kit) Sızdırmadan Provider Abstraction: Gateway'in Sınırı
Provider gateway PSP SDK'sını nasıl sahiplenir, checkout orchestrator neden yalnızca semantik bir arayüz görmelidir? Kart ve wallet akışlarının farklı…
Ham Sağlayıcı Verisi Yerine Anlamsal Olay (Semantic Event)
Provider gateway'in aldığı webhook, downstream'e PSP'nin event adıyla mı, yoksa PaymentCaptured/PaymentFailed gibi semantik bir olayla mı ulaşmalı?
Neden Eventual Consistency Dağıtık Transaction'dan Üstün
PSP, sipariş ve finans arasında 2PC kurmak bir tuzaktır. Saga ve mutabakat, dağıtık ödeme tutarlılığının gerçek cevabıdır.
Production Ödeme Motoru Tasarlamak
22 bölümlük serinin sentezi: checkout orchestrator ve provider gateway ile production ödeme motoru için mimari checklist.
Placeholder URI ve Owner Reveal Hattı
Mint'te placeholder metadata, uridata haritası, reveal(tokenId, uriHash) ve yalnızca owner'ın açabildiği reveal yüzeyi.
Remix + OpenZeppelin: Hardhat Olmadan Teslimat
Bare Crypto protokolu Remix IDE ve OpenZeppelin v4.1 GitHub importlariyla Hardhat/Foundry olmadan nasil derlenip deploy edildi? ADR ve trade-offlar.
BareNFT: Roller, Pausable ve Token URI
BareNFT, ERC721 Enumerable/Burnable/Pausable ve AccessControl ile role-gated mint(to,id,uri) sunar. Per-token URI ve pause trade-offlari.
BareNFTReserve: Escrow, RandomBuy ve Zayif RNG
Owner-only createNewListing, buy ve randomBuy — keccak256(revealNonce, block.difficulty, msg.sender) % 3.…
BareNFTAuction: Claim, Iade ve Acil Yetkiler
Ingiliz artirmali acik artirma: bid, claim, cancel, rezerv altinda iade ve owner emergency transferNft/transferFunds trade-offlari.
BareToken: NFT (Non-Fungible Token)-Gated Emisyon ve Istismar
Hashmasks-tarzi NFT-gated claim: ~10e18/gun, INITIAL_ALLOTMENT, 10 yillik emissionEnd. Acik mint yuzeyi ve abuse senaryolari.
OpenSea-Benzeri Bilgi Mimarisi
Bare Crypto marketplace SPA, OpenSea'yi ürün referansı olarak açıkça kopyalayan bir bilgi mimarisi kurar: Home, Marketplace, Viewer, Profile ve mint formu.
totalSupply Tarayarak Listing Keşfi
getListings, NFT totalSupply'ı okuyup her tokenId için birden fazla RPC çağrısı yapar. N×çağrı ölçeklenmez; 30s poll stale listing ve Infura rate-limit…
Rinkeby Testnet ve Mainnet İstemci Ayrımı
Marketplace SPA Rinkeby Infura'ya kilitlenirken koleksiyon mint istemcileri mainnet'e sertleşir. Paylaşılan web3/IPFS util'leri ile ağ-spesifik config…
Cüzdan Marka Landing vs Gerçek Extension Kapsamı
Bare Wallet uygulaması dürüstçe bir pazarlama SPA / indirme hunisidir — Chrome MV3 extension değildir. CRA PWA manifest'i extension mimarisi sanılmamalıdır.…
Lojistik Operasyonları Neden Mikro Frontend İster?
Tek bir ops paneli büyüdükçe deploy ve sahiplik kırılır. Shell + remote ayrımı ne zaman zorunlu hale gelir?
Module Federation: Shell ve Remote Sözleşmesi
Module Federation: Shell ve Remote Sözleşmesi — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Auth Neden Ayrı Bir Remote Olmalı?
Auth Neden Ayrı Bir Remote Olmalı? — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Özellik Remote'u ve Bağımsız (Standalone) Yayın
Özellik Remote'u ve Bağımsız (Standalone) Yayın — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Host Shell'de Rota (Routing) Bileşimi
Host Shell'de Rota (Routing) Bileşimi — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Versiyon Sapması ve Sözleşme Disiplini
Versiyon Sapması ve Sözleşme Disiplini — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
MFE (Module Federation) Yanında Monoliti Ne Zaman Tutmalı?
MFE Yanında Monoliti Ne Zaman Tutmalı? — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Bekleyen Araçlar Neden Geofence Gerçeği İster?
Araç 'bekliyor' demek GPS noktasından ibaret değildir. Daire sınır ve operasyonel durum olmadan harita yalan söyler.
Sihirli Sayı Yerine Yapılandırılabilir Yarıçap
Sihirli Sayı Yerine Yapılandırılabilir Yarıçap — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Harita UI (User Interface) ile Vendor API (Application Programming Interface) Arasında Trust Boundary
Harita UI ile Vendor API Arasında Trust Boundary — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Partner Kapasitesi Bir CRUD (Create, Read, Update, Delete) Tablosu Değildir
Feribot partner kapasitesini satır ekle-sil gibi modellemek, bilet yaşam döngüsünü ve onay akışlarını yok sayar.
Şirket, Araç, Sürücü: Booking Bağlamı
Şirket, Araç, Sürücü: Booking Bağlamı — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Booking Sayfalarını Host Shell'e Gömmek
Booking Sayfalarını Host Shell'e Gömmek — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Partner Ops için Standalone Booking Desk
Partner Ops için Standalone Booking Desk — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Partner Sözleşmesini Sızdırmadan Raporlama
Partner Sözleşmesini Sızdırmadan Raporlama — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Ops Neden Hâlâ Bir Control Plane İster?
MFE estate büyürken harita, CMS ve push admin gibi geniş yüzeyler bilinçli bir ops monolith / control plane'de kalabilir.
İlan ve Dokümanlar için CMS (Content Management System) Benzeri Yüzeyler
İlan ve Dokümanlar için CMS Benzeri Yüzeyler — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Push Bildirim Admin ≠ Paylaşılan Snackbar
Push Bildirim Admin ≠ Paylaşılan Snackbar — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
ERP (Enterprise Resource Planning) Senkronu Bir Entegrasyon Kenarıdır
ERP Senkronu Bir Entegrasyon Kenarıdır — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
Monolit ve MFE (Module Federation) Birliktelik Stratejisi
Monolit ve MFE Birliktelik Stratejisi — lojistik operasyonlarında üretim dersi.
ERP (Enterprise Resource Planning) MySQL Neden Analitik Depo (Store) Değildir?
Şirket içi ERP’nin yazdığı MySQL operasyonel gerçektir; coğrafi analiz ve bekleme hotspot’ları için temiz bir analitik store gerekir.
Operasyonel Veriyi PostgreSQL’e Temizleme
Operasyonel Veriyi PostgreSQL’e Temizleme — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.
Yüksek Frekanslı Telemetri için MongoDB
Yüksek Frekanslı Telemetri için MongoDB — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.
Varlıklar Arası Ops Arama: Elasticsearch
Varlıklar Arası Ops Arama: Elasticsearch — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.
Tek Beyin Efsanesi Olmadan Çoklu Node
Tek Beyin Efsanesi Olmadan Çoklu Node — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.
ERP (Enterprise Resource Planning) ile Analitik Arasında Anti-Corruption
ERP ile Analitik Arasında Anti-Corruption — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.
Ops Frontend’lerine Temiz Okuma Sunmak
Ops Frontend’lerine Temiz Okuma Sunmak — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.
Geofence ve Sefer için Veri Sözleşmeleri
Geofence ve Sefer için Veri Sözleşmeleri — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.
Modelden Dispatcher’a Döngüyü Kapatmak
Modelden Dispatcher’a Döngüyü Kapatmak — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.
Django: Ops Analiz API (Application Programming Interface) Katmanı
Python/Django, PostGIS–Mongo–ES okumalarını MFE ve control plane’e güvenli JSON sözleşmeleri olarak sunar.
MFE (Module Federation) ve Control Plane için API (Application Programming Interface) Sınırları
MFE ve Control Plane için API Sınırları — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.
Lojistik API (Application Programming Interface) Üretim Hazırlık Kontrol Listesi
Lojistik API Üretim Hazırlık Kontrol Listesi — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.