Oyun Kitabı
Ops Anlatısı için Foundation Model’ler (Ops Anlatisi İcin Foundation Modeller)
Ops Anlatısı için Foundation Model’ler — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.
Filo Rota Zekâsı ve Makine Öğrenmesi (ML)
Bolum 6 / 10
EDA, scikit-learn/PyTorch, OSRM ve foundation model API’leriyle bekleme hotspot’ları, tercih edilen rota ve yakıt israfı analizi.
Ops Anlatısı için Foundation Model’ler
Anlatı API’si metrik özetler; ham konum yapıştırmaz. Managed foundation-model APIs (e.g. cloud Bedrock-class services) turn ranked metrics into operator-readable narratives — never raw PII dumps.
metrics → prompt/tools → operator narrative
Anlatı API’si metrik özetler; ham konum yapıştırmaz.
Kavramlar ilk geçtiği yerde
📦 OSRM
Açık kaynak yol ağı shortest-path motoru; önerilen rota için referans.
📦 Preferred Path
Sürücülerin fiilen seçtiği yol — telemetri izinden çıkarılır.
📦 Km Extension
Tercih edilen yolun OSRM referansına göre fazla kilometresi.
📦 Wait Hotspot
Bekleme olaylarının yoğunlaştığı coğrafi bölge kümesi.
Bu katmanları karıştırmak, hem analitikte hem frontend haritada yanlış gerçeğe yol açar.
Problemin şekli
Managed foundation-model APIs (e.g. cloud Bedrock-class services) turn ranked metrics into operator-readable narratives — never raw PII dumps.
metrics → prompt/tools → operator narrative
Çalışan ayrım
Anlatı API’si metrik özetler; ham konum yapıştırmaz.
metrics → prompt/tools → operator narrative
↓
explicit contract → frontend
Frontend ile bağ
Ops haritası, bekleme geofence UI’si ve MFE’ler bu okuma modellerini tüketir; ham ERP/MySQL’e bağlanmaz.
Bu bölümde en çok karışan eşleştirmeler
❌ ERP MySQL = analitik veritabanı
✓ ERP yazma store’udur; analitik PostGIS’te yaşar
❌ Harita doğrudan vendor/public router’a güvensin
✓ Üretimde kendi API/OSRM kenarınız olmalı
❌ ML çıktısı PII ile birlikte loglansın
✓ Değerlendirme ve serving gizlilik sınırına uyar
Kendi sisteminizi denetleme listesi
- Bu yüzey hangi store’u source of truth sayıyor?
- Frontend hangi API kontratını çağırıyor?
- Cluster’da tek node kaybında ne olur?
- Lag operatöre nasıl gösteriliyor?
- Deny-list: içerikte müşteri domain/vendor sızıntısı var mı?
Bu bölümden aklında kalması gerekenler
- Polyglot store’lar farklı iş yükleri içindir; tek DB hayali kırılgandır.
- Frontend temiz read model tüketir, ERP’yi değil.
- ML ve OSRM çıktıları API kontratı olmadan haritaya dökülmez.
Kirli kaynaktan çizilen harita, güzel bir yalandır.
SSS
Sık sorulan sorular
OSRM nedir?
Açık kaynak yol ağı shortest-path motoru; önerilen rota için referans.
Preferred Path nedir?
Sürücülerin fiilen seçtiği yol — telemetri izinden çıkarılır.
"ERP MySQL = analitik veritabanı" doğru mu?
ERP yazma store’udur; analitik PostGIS’te yaşar
Bu bölüm neyi sabitler?
Anlatı API’si metrik özetler; ham konum yapıştırmaz. Anlatı API’si metrik özetler; ham konum yapıştırmaz. Managed foundation-model APIs (e.g. cloud Bedrock-class services) turn ranked metrics into operator-readable narratives — never raw PII dumps.
Ogrenilen Muhendislik Prensipleri
- Operational store ile analytics store’u ayırın.
- Telemetry, search ve ilişkisel GIS farklı erişim örüntüleri ister.
- Her okuma modeli bir frontend sözleşmesidir.
Okumaya devam et
Okumaya devam et
Seride sonraki yazi
Bekleme Bölgesi Sıralaması bir ML (Machine Learning) Ürünüdür
Bekleme Bölgesi Sıralaması bir ML Ürünüdür — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.
Seride sonraki yazi
Rota Sapmasından Gecikmeyi Nicelleştirmek
Rota Sapmasından Gecikmeyi Nicelleştirmek — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.
Ayni seriden
Rota Zekâsını Harita UI (User Interface)’ye Sunmak
Rota Zekâsını Harita UI’ye Sunmak — ABC Logistics backend / data platform üretim dersi.